Król i krzyż

Uroczystość Chrystusa Króla (XXXIV Niedziela Zwykła B); Dn 7, 13-14; Ap 1, 5-8; J 18, 33b-37

Jezus odpowiada Piłatowi w dzisiejszej Ewangelii: „Królestwo moje nie jest z tego świata” (J 18,36). Ten sam fragment Ewangelii jest czytany także podczas nabożeństwa w Wielki Piątek. To pozwala spojrzeć z innej perspektywy na dzisiejsze święto. Liturgia Wielkiego Piątku opisuje szczytowy punkt Bożej ekonomii zbawienia – mękę i śmierć Chrystusa na krzyżu. Chrystusa Króla i ekonomii zbawienia, która toruje drogę do Jego Królestwa, nie można zrozumieć bez krzyża. 

Co to jest ekonomia? 

Co to jest ekonomia zbawiania? Ojcowie Kościoła, wprowadzili kiedyś ten termin dla opisania nauki o działaniu Boga w celu zbawienia człowieka na poszczególnych etapach jego rozwoju. Dzisiaj, współczesnemu człowiekowi, który został wychowany na głównym nurcie ekonomii, trudno jest zrozumieć ten termin. Nie ma się co dziwić, gdyż równania matematyczne, które opisują gospodarkę w stanie równowagi, nie mają dla nas większego praktycznego zastosowania. Potrafią co prawda opisać konsekwencję ludzkiego działania, ale nie potrafią opisać tego, co jest jego przyczyną i co jest celem jego działania. To dlatego między innymi współczesny człowiek ma problem. Nie wie, w jaki sposób pytać o sens ludzkiego życia w kategoriach ostatecznych. 

Żeby zrozumieć Ojców Kościoła, musimy sięgnąć do ekonomii klasycznej, która zajmuje się realnym i wolnym człowiekiem, człowiekiem który działa celowo. Każda transakcja przez niego zawierana na przyszłość jest zawsze czystą spekulacją. Człowiek ma świadomość czasu, gdy planuje zastąpić tymczasowy, mniej zadowalający stan rzeczy innym, bardziej zadowalającym w przyszłości. Nie ma tu mowy o żadnym stanie równowagi.   

Zbawcze działanie 

Ale powstaje pytanie, czy do opisania dzia­łania Boga można użyć języka zaczerpniętego z ekonomii. Filozof podpowiedziałby nam tutaj, że wszechmoc Boga nie pozwala na to, aby mógł On odczuwać dyskomfort. Takie doświadczenie jest znane tylko w świecie, w którym występuje rzadkość dostępnych nam zasobów niezbędnych do przetrwania. 

Ale zobaczmy, co mówi nam dzisiejsza Ewangelia. W Wielki Piątek wsłuchujemy się w opis Męki Pańskiej, który pokazuje nam, że Jezus Chrystus, Bóg– Człowiek, działa. Jego działania w wydarzeniach Wielkiego Tygodnia nabierają tempa. Bóg działa, ale w swoim działaniu nie kieruje się własnym interesem czy poczuciem dyskomfortu. Przez przyjęcie „postaci sługi” i „podobieństwa do człowieka” Chrystus dokonał somoogołcenia. W swojej miłości był posłuszny aż do ostatniego tchnienia na krzyżu, po to aby przez ofiarę z siebie podnieść człowieka i go zbawić. Chrystus dokonał tego z czystej, bezinteresownej miłości do człowieka. Ofiara ta została przyjęta przez Ojca, który za bezgraniczne oddanie swego Syna odwzajemnia się darem nowego, nieśmiertelnego życia w zmartwychwstaniu. Jest to również dar dla nas, dla całej ludzkości. 

Czytania te pokazują nam, że ekonomia zbawienia ma swoją logikę, ale nie musi być sprzeczna z logiką naszej ziemskiej ekonomii. Działanie Chrystusa od samego początku i do samego końca było wolne, celowe i nakierowane na przyszłość. Działanie Chrystusa poległo na dobieraniu odpowiednich środków dla osiągnięcia zamierzonego celu. Chrystus osiągnął swój cel, a więc było to w pełni działanie racjonale. 

Niedokończone dzieło 

Dzieło Chrystusa nie jest dokończone, gdyż zbawienie nie dokonuje się w sposób mechaniczny, nie dokonuje się bez udziału naszej wolnej woli i naszego współdziałania. W jaki sposób możemy to dzieło dokończyć? Święty Jan Paweł II nauczał, że człowiek nie może zrealizować się w pełni inaczej jak tylko poprzez bezinteresowny dar z siebie samego. Na pierwszy rzut oka może wydawać się, że tylko miłość bliźniego jest czymś bezinteresownym, a transakcja handlowa opiera się już na korzyści własnej i jest czymś złym. Powstaje więc pytanie, czy między ziemską a Bożą ekonomią istnieje konflikt interesów. 

Chrystus pokazał nam, że wcale tak być nie musi. Wszystko zależy od tego, co jest naszym celem, któremu chcemy podporządkować wszystkie nasze działania, w tym również ekonomiczne transakcje, gdyż człowiek nie funkcjonuje tylko jak homo oeconomicus. To od naszego celu w życiu zależy, jakie środki będziemy dobierać, aby ten cel osiągnąć. Wiele zależy od zewnętrznych warunków. Nie ma najmniejszych wątpliwości, że każde państwo, który nie szanuje własności prywatnej, zniewala człowieka. Kościół naucza jednak, że zagrożenie płynie również od wewnątrz, ze strony słabości moralnej człowieka, i dlatego warunkiem prawdziwej wolności jest nasz rzetelny stosunek do prawdy. 

Cóż to jest prawda? 

 „Cóż to jest prawda?” (J 18, 38). Dwadzieścia wieków temu Piłat postawił to pytanie Jezusowi. Powtarzane jest ono co roku podczas rozważania Męki Pańskiej w Wielki Piątek i w niedzielę Chrystusa Króla w roku B. 

To pytanie miliony ludzi stawiało przed Jezusem i ciągle to czyni. Na to pytanie każdy musi znaleźć sam odpowiedź. Dlaczego pod krzyżem? Ponieważ na krzyżu zawisł ten sam Jezus, który wcześniej powiedział: „Ja jestem drogą i prawdą i życiem” (J 14, 6). Czyżby te słowa straciły swoje znaczenie ze względu na ponury kontekst krzyża? 

Popatrzmy na krzyż z perspektywy ekonomii zabawienia. Tajemnica krzyża zawiera w sobie pozorny paradoks dotyczący pojęcia zysku i straty. Śmierć na krzyżu – to, co dla jednych jest znakiem przegranej i końca wszystkiego, dla innych jest znakiem triumfu i początkiem nowego życia. A czym krzyż jest dla mnie? 

„Przestań się lękać!” – mówi Jezus do św. Jana w księdze Objawienia – „Jam jest Pierwszy i Ostatni i żyjący. Byłem umarły, a oto jestem żyjący na wieki wieków i mam klucze śmierci i Otchłani”. (Ap 1,17-18). 

2 thoughts on “Król i krzyż

  1. Odpowiedz
    mimfgkfa - Listopad 21, 2015

    Ojcze Jacku!

    Czy wie moze Ojciec jak nazywa sie rzezba, ktora znajduje sie na zdjeciu powyzej w tym wpisie?

    Z gory Szczesc Boze za odpowiedz!

    1. Odpowiedz
      Jacek Gniadek - Listopad 27, 2015

      Christus Rex Cross w Holy Cross Church (Episcopal Diocese of New York)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Scroll to top