Papież Franciszek w najnowszej encyklice Dilexit nos podkreśla, że współczesne pomniejszanie roli serca znajdujemy „w greckim i przedchrześcijańskim racjonalizmie, w post-chrześcijańskim idealizmie oraz w różnych formach materializmu”. Stąd w wielkich nurtach filozoficznych preferowano takie pojęcia jak „rozum, wola czy wolność”. Tymczasem „świat może się zmienić, zaczynając od serca”. Serca potrzebuje także ekonomia. Trudno uwierzyć, że współczesna ekonomia jest w istocie jedynie imitacją dziewiętnastowiecznej fizyki. Ludzkie działanie – istoty wolnej i rozumnej – sprowadza się do ruchu i wzajemnego oddziaływania materialnych cząsteczek. Współcześni ekonomiści często nie dostrzegają, że ludzie, w przeciwieństwie do cząsteczek związków chemicznych, mają swoje cele, które wybierają i […]
Czytaj więcejMore TagKategoria: Ekonomia
Dwaj ludzie z Galicji: Zamiast wstępu
Śmierć zmarłego przed pięcioma laty Jana Pawła II stała się okazją do porównań dorobku intelektualnego zmarłego papieża z osiągnięciami Ludwika von Misesa. Porównanie takie jest jak najbardziej trafne, jako że obaj mieli ze sobą dużo wspólnego. Wiadomo dość dobrze, że ich życie ukształtowały doświadczenia związane z dwudziestowiecznym totalitaryzmem, mniej zaś, że swoją młodość obaj myśliciele spędzili w tym samym regionie Polski – zarówno Lwów, w którym przyszedł na świat Mises, jak i Kraków, gdzie większą część życia spędził Jan Paweł II, leżą w części Polski zwanej Galicją. Mises dorastał w czasach, kiedy u władzy pozostawali Habsburgowie, a Galicji nie objęła […]
Czytaj więcejMore TagEkonomia i sprawiedliwość
Bóg Rynek i bogini Zysk to fałszywe bożki, które wiodą nas ku dehumanizacji – taki bolesny stan współczesnego świata przedstawia papież Franciszek w przesłaniu wideo do Panamerykański Komitet Sędziów dla Sprawiedliwości Społecznej i Doktryny Franciszkańskiej (COPAJU). Czy papież popiera socjalizm? Kiedyś sprawiedliwość była tematem, który scholastycy omawiali razem z zagadnieniami dotyczącymi ekonomii. Dzisiaj socjaliści mówią o sprawiedliwość społecznej, nie znając ekonomii, a kapitaliści mówią o rynku, nie biorąc pod uwagę sprawiedliwości. Kapitaliści popełniają błąd. Boją się mówić o sprawiedliwości i szkoda, gdyż to, co nazywają ceną rynkową, było kiedyś uważane za cenę sprawiedliwą. Koncepcja słusznej ceny była oparta na pojęciu […]
Czytaj więcejMore TagKażda władza ma swoje preferencje
Jan Rokita w swoim felietonie pt. „Lista Sienkiewicza” na łamach „Dziennika Polskiego” napisał, że Ministerstwo Kultury rozsyła do dyrektorów teatrów, muzeów i bibliotek listę 52 stowarzyszeń i organizacji. Ministerstwo żąda od państwowych placówek kulturalnych informacji, czy zawierały z nimi umowy skutkujące świadczeniem pieniężnym. Czy organizacje katolickie są teraz niepożądane? Wychodzi na to, że nie wszystkie. Jan Rokita zastanawia się, dlaczego na przykład wpisano na listę stowarzyszenia salezjańskie, a nie jezuickie. Nie znamy kryteriów, ale możemy się domyślać, że nie tylko stara władza, ale także nowa ma swoje preferencje. Po zmianach ustrojowych w Polsce po 1989 r. organizacje katolickie zaczęły działać […]
Czytaj więcejMore TagMilei i libertariańskie credo
Na Światowym Forum Ekonomicznym Javier Milei, libertariański prezydent Argentyny, powiedział, że największym niebezpieczeństwem dla świata jest socjalizm. Prawie nikt nie zwrócił uwagi, że Milei wspomniał także o libertariańskim credo, które głosi, że wszyscy są równi i mają takie same prawa przyznane przez Stwórcę, do których należy prawo do życia, wolności i własności. Są różne libertarianizmy. To nie tylko nieograniczony wolny rynek, własność prywatna, sceptycyzm wobec państwa, ale także obiektywne standardy moralne, które można odnaleźć w tradycji judeochrześcijańskiej. Rdzeniem libertarianizmu konserwatywnego są przykazania „Nie kradnij” i „Nie zabijaj”. To dlatego Milei skrytykował także aborcję. Po powrocie z Davos Milei wysiadł na […]
Czytaj więcejMore TagCuda się zdarzają – ustawa Wilczka
Jedno z twierdzeń Murphy’ego mówi, że ludzie postępują rozsądnie dopiero wówczas, kiedy wszystkie inne możliwości zawiodą. Tak o ustawie Wilczka mówił prof. Robert Gwiazdowski podczas konferencji „Z czego jutro…? Drogi do wolności” w 35. rocznicę przywrócenia wolności gospodarczej. Socjalistyczny rząd Mieczysława F. Rakowskiego w 1988 r. nie miał innego wyjścia i na ministra przemysłu powołał przedsiębiorcę – Mieczysława Wilczka (+2014). Wilczek był z wykształcenia chemikiem i prawnikiem. W 1965 r. opatentował proszek do prania IXI 65, za co otrzymał nagrodę w wysokości miliona złotych, które zainwestował w rozwinięcie własnego biznesu. Później opatentował kolejne wynalazki i zakładał z powodzeniem kolejne przedsiębiorstwa. […]
Czytaj więcejMore TagSpis podatkowy i Boże Narodzenie
„W owym czasie wyszło rozporządzenie Cezara Augusta, żeby przeprowadzić spis ludności w całym państwie” (Łk 2, 1). I jak tu nie rozpocząć kazania na pasterce, by nie zahaczyć o politykę? To był spis podatkowy, którego celem było oszacowanie majątku każdej osoby i przypisanie odpowiedniego podatku. Wydarzenie to stało się bezpośrednią przyczyną wędrówki Świętej Rodziny do Betlejem. Dzieje świata zmieniły swój kierunek. W ramach tegorocznych rekolekcji adwentowych wysłuchałem wykładu „Chaos w mojej głowie. Czyli jak sobie radzić z myślami?”. Zajrzałem do opisu pod filmem i przeczytałem, że wykład został wygłoszony w ramach projektu „Duchowość dla Warszawy” i był dofinansowany ze środków […]
Czytaj więcejMore TagCzy istnieje chrześcijański libertarianizm?
Rozmiar zwycięstwa w tegorocznych wyborach prezydenckich w Argentynie Javiera Milei nad Sergio Massą przerósł wszelkie oczekiwania. Był to głos sprzeciwu wobec katastrofalnej sytuacji gospodarczej kraju, w którym roczna stopa inflacji we wrześniu br. wzrosła do 140,1 proc. Jak powiedziała Margaret Thatcher, „problem z socjalizmem polega na tym, że w którymś momencie kończą się cudze pieniądze”. W Argentynie pieniądze się skończyły i socjalizm został pokonany przez kandydata, który otwarcie przyznaje się do libertariańskich poglądów. Zrobiło to wrażanie nawet na Ronie Paulu, libertariańskim kandydacie na prezydenta USA. Wielu w Polsce myli jeszcze libertarianizm z libertynizmem. Przed wyborami w Argentynie KAI napisał, że […]
Czytaj więcejMore TagNiezależność finansowa lekarstwem dla Kościoła
Księża mówią z ambony, że niczego nie robią dla zysku, ale jeszcze nigdy w życiu nie spotkałem proboszcza, który by zbankrutował. Nawet na małej parafii proboszczowie potrafią wiązać koniec z końcem. Są jak św. Paweł, który do wszystkich warunków był zaprawiony: do niedostatku i obfitości. Widziałem już różne pomysły proboszczów na finansowe przetrwanie na parafiach, ale muszę przyznać, że pomysł ks. Radosława Rakowskiego (źródło: Głos Wielkopolski) z poznańskiej Parafii Łacina, zaskoczył mnie. Proboszcz z Poznania poinformował parafian, że chce zlikwidować tradycyjną składkę i wprowadzić stałe przelewy. „Transparentność przede wszystkim” – to jego nowe hasło. Na parafii zatrudniono księgową, która sporządza […]
Czytaj więcejMore TagRozeznawanie duchowe i kalkulacja ekonomiczna
W ekonomii liczy się kalkulacja, a w życiu duchowym rozeznawanie. Jedno i drugie jest dokonywaniem wyboru. Ekonomia bowiem to proces nie tylko fizyczny. Jest ona również fenomenem duchowym i intelektualnym. W swojej najnowszej encyklice „Fratelli tutti” papież Franciszek pisze, że „prawo do własności prywatnej może być uznane jedynie za wtórne prawo naturalne i wywodzi się z zasady powszechnego przeznaczenia dóbr stworzonych”. Wielu było tym zaskoczonych. Nic nowego w papieskim nauczaniu. Papież ostrzega tylko, że prawa wtórne nie mogą być stawiane ponad prawa priorytetowe i pierwotne, a dzisiaj często prawo do własności prywatnej jest absolutyzowane. Nie robił tego nawet Ludwig von […]
Czytaj więcejMore Tag