Open post

Nie bądź pan głąb

Jak donosi The Wall Street Journal, część największych amerykańskich szpitali zrezygnowała z obowiązkowych szczepień pracowników przeciw COVID-19. Decyzje podjęto po tym, jak pojawiły się problemy z podażą pracowników. Amerykańskie szpitale walczyły nie tylko o pielęgniarki, ale także o techników i dozorców. Sam chirurg nie zrobi operacji. Skomplikowana operacja wymaga dzisiaj społecznej współpracy i inteligentnego podziału pracy opartego na rynkowym rachunku ekonomicznym. Zdrowy rozsądek podpowiada, że o podjęciu pracy decydują również czynniki pozaekonomiczne. Są ludzie, którzy nie decydują się na podjęcie pracy, która byłaby sprzeczna z ich religijnymi, moralnymi lub politycznymi przekonaniami. Nie biorą każdej pracy, ponieważ mogą czekać. Czekają także […]

Czytaj więcejMore Tag
Open post

Ekonomia to nie fizyka

Przemawiając podczas uroczystego rozpoczęcia nowego roku akademickiego na Uniwersytecie Wrocławskim premier Mateusz Morawiecki powiedział, że w ekonomii – inaczej niż w fizyce – nie ma powszechnie obowiązujących praw, jak chociażby prawo grawitacji. – Jest zbyt wiele współzależności, by ująć je w jednym systemie – dodał. Zjawiska gospodarcze są złożone i należy premierowi przyznać rację, że trudno je ująć w jeden system. Friedrich A. von Hayek mówił, że wiedza w ekonomii jest rozproszona i jeden umysł nie jest w stanie ogarnąć skomplikowanego działania popytu, podaży i cen. Taką wiedzę posiadają działające na rynku jednostki, ale jest ona cząstkowa i często nawet […]

Czytaj więcejMore Tag
Open post

Duch pracy ludzkiej

Muzeum Mt 5,14 Jana Pawła II i Prymasa Wyszyńskiego w Warszawie zorganizowało przed beatyfikacją konferencję na temat pracy w myśli Prymasa. Po moim wykładzie o wpływie życia duchowego na jakość pracy padło jedno pytanie. Redaktor Rafał Woś zapytał, w czym przeszkadza mi centralny planista. Myślę, że najlepiej zajrzeć do książki „Duch pracy ludzkiej”, którą Wyszyński wydał tuż u progu swojej biskupiej posługi w 1946 r. Wielu kojarzy Wyszyńskiego jako przedstawiciela lewicy społeczno-gospodarczej. Lektura książki o pracy pokazuje jednak, że w zasadniczych kwestiach Wyszyńskiemu bliżej do ducha kapitalizmu. Podstawą gospodarki wolnorynkowej jest poszanowanie dla własności prywatnej. Wyszyński przypomina klasyczna naukę Kościoła […]

Czytaj więcejMore Tag
Open post

Ekologia może być prywatna

Komisja Europejska upubliczniła pakiet dwunastu dyrektyw pod enigmatyczną nazwą „Fit for 55”. Unijni urzędnicy już za nas zdecydowali, że samochody nie są dobrem niezbędnym do życia. Za paliwo będziemy musieli zapłacić znacznie drożej, a wszystko dla walki z emisją gazów cieplarnianych. Z klimatem nie należy jednak walczyć. Tak twierdzi Bjørn Lomborg, autor książki „The Skeptical Environmentalist”. Klimat się zmienia, ale człowiek ma na to znikomy wpływ. Prawdopodobieństwo, że uda się nam te zmiany zatrzymać, jest także niewielkie. Nie warto w to inwestować naszego kapitału, który powinien być przeznaczony na inne, ważniejsze dla świata cele. Do klimatu można się zaadoptować. Tak […]

Czytaj więcejMore Tag
Open post

Nie wszyscy muszą mieć tak samo

5 lipca świętowano w Pekinie stulecie istnienia  Komunistycznej Partii Chin. Z tej okazji Xi Jinping, sekretarz generalny Komitetu Centralnego KPCh, ogłosił, że pierwszy stuletni cel stworzenia średniozamożnego społeczeństwa we wszystkich jego aspektach został zrealizowany. Dla opisania tego celu KPCh posługuje się zakorzenionym w tradycyjnej kulturze chińskim pojęciem xiaokang shehui. Nawiązanie do konfucjanizmu jako modelu etycznego wypełnia pustkę ideologiczną i jest elementem integrującym chińskie społeczeństwo. Wartość chińskiego PKB w przeliczeniu na jednego mieszkańca wynosi obecnie ponad 10 tys. dol. Wielu komentatorów pojęcie xiaokang shehui tłumaczy jako klasę średnią. Po niedawnym oświadczeniu wiceministra finansów Piotra Patkowskiego wszystko jest możliwe. Od teraz zarobki […]

Czytaj więcejMore Tag
Open post

Nie pożądaj żadnej rzeczy bliźniego twego

W Rzeszowie odbyły się niedawno wybory na prezydenta tego miasta. Startowało czterech kandydatów. Na ostatnim miejscu znalazł się kandydat, który jako jedyny swojej kampanii nie budował na centralnej redystrybucji dochodów. Otrzymał tylko 9,15 proc. głosów. Wychodzi na to, że tylko co dziesiąty rzeszowianin nie pożąda rzeczy bliźniego swego. Taki model państwa dominuje dzisiaj we współczesnych rozwiniętych krajach Zachodu. Zbudowany jest na błędnej koncepcji człowieka i dobrze, że zostało to w końcu dostrzeżone przez polskich biskupów. Rada Społeczna Episkopatu przygotowała projekt dokumentu pt. „Przestrzeń wspólnej nadziei, przestrzeń dobra wspólnego”, który był omawiany podczas ostatniego zebrania plenarnego KEP w Kalwarii Zebrzydowskiej. Dokument […]

Czytaj więcejMore Tag
Open post

Nie każdy artysta jest geniuszem

Będąc w Zambii na misjach, organizowałem również warsztaty o przedsiębiorczości. Moja parafia była położona w biednej dzielnicy na obrzeżach Lusaki. Chciałem swoim parafianom pokazać, że najlepszym sposobem wyjścia z biedy są praca i rozwijanie otrzymanych od Boga talentów. Pamiętam dobrze warsztaty w Lindzie, na których miejscowy stolarz postawił pytanie: „Pewnego dnia postanowiłem rozwinąć mój biznes. Zainwestowałem skromne oszczędności i zrobiłem nowy model fotela. Wystawiłem komplet razem z ławą. Były to najlepsze meble, jakie kiedykolwiek zrobiłem. Ludzie przychodzili, podziwiali, ale nikt nie chciał kupić. Dlaczego?”. Była to dla mnie okazja, by wytłumaczyć na tym przykładzie laborystyczną teorię wartości. Karol Marks twierdził, […]

Czytaj więcejMore Tag
Open post

Wirusa nie można zabić

Czy wirusa da się zabić? Nie, ponieważ nie jest on organizmem żywym. Można, jeżeli przyjmiemy definicję funkcjonalną. Nie można jednak na powierzchni płaskiej, ponieważ tam go nie ma. Kiedyś podobno rząd podjął decyzję o zamknięciu siłowni na podstawie artykułu w „Nature”. Dzisiaj czasopisma naukowe i gazety, jak np. „New York Times”, drukują artykuły, w których badania naukowe sugerują, że ryzyko zakażenia SARS-CoV-2 przez zanieczyszczone powierzchnie jest niskie i generalnie mniejsze niż 1 na 10 tys. I nie jest to wiedza nowa. Wspomniany „Nature” donosi, że światowa sprzedaż środków do dezynfekcji w ubiegłym roku wzrosła o ponad 30 proc. w porównaniu […]

Czytaj więcejMore Tag
Open post

Władza podatkowa to władza niszczenia

Siostra Małgorzata Borkowska OSB, historyk życia zakonnego i tłumaczka, ma rację, że Jezus nie okazał szczególnego zainteresowania ustrojem państwa, w którym żył. Nie okazał też najmniejszej ochoty do wprowadzania teokracji, kiedy rozentuzjazmowany tłum wpadł na pomysł, żeby Go obrać królem. Odnosząc się do dyskusji faryzeuszy z Jezusem w sprawie podatku, siostra dalej pisze, że cezar ma prawo do bicia własnej monety i ściągania podatków, ponieważ buduje drogi i dba o bezpieczeństwo, a na to wszystko potrzebuje funduszy. Nie oznacza to jednak, że każdy podatek to rzecz dobra i chrześcijanin dla świętego spokoju powinien go płacić, nie przejmując się, że te […]

Czytaj więcejMore Tag
Open post

Interwencjonizm w natarciu

Papież Franciszek często powtarza, że rynek nie rozwiązuje wszystkich problemów. Ma rację, ale liberałowie nigdy tak nie twierdzili. Papież mówi, że obecna gospodarka jest chora i należy ją uzdrowić. Tak mówią również liberałowie. Kogo w takim razie papież ma na myśli? Natknąłem się ostatnio na artykuł nieżyjącego już etyka Tadeusza Ślipki SJ, w którym polemizuje on z liberalnym podejściem do własności prywatnej. Autor podaje na początku akapitu trzy nazwiska: Mises, Hayek i Rothbard. Problem polega na tym, że jest to polemika raczej z jego własną interpretacją liberalizmu niż z samym liberalizmem. Zajrzyjmy do „Ludzkiego działania”. Ludwig von Mises nie mówi […]

Czytaj więcejMore Tag

Posts navigation

1 2
Scroll to top